Tạp chí công nghệ Việt Nam

Một số bài thuốc từ những loài cây quen thuộc trong cuộc sống

0

1. Cây mía

a. Thành phần và tác dụng

Mía chứa nhiều axit amin thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung chất dinh dưõng cho cơ thể. Loại cây này cũng giàu vitamin Bi, B2, B6, c, canxi, phot pho, sắt… và nhiều axit hữu cơ hữu ích khác. Theo các chuyên gia y học, mía bổ sung dinh dưỡng cho cơ bắp, thanh nhiệt, giải khát, xoá tan mệt mỏi, trợ giúp tiêu hoá… Theo Đông y, mía vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân dịch, nhuận táo, giáng khí.

Mía được dùng trong trường hợp ho khan ít đòm (kể cả chứng ho ra máu), mất dịch vị do vị nhiệt, lưõi đỏ rêu ít, miệng khô khát, nôn oẹ nhiều lần, miệng khô buồn bực, đại tiện táo kết, ngộ độc do rượu. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy, mía chứa nhiều loại đường, có tác dụng ức chế các khốỉ u ác tính (ung thư).

b. Bài thuốc phối hợp

– Viêm niệu đạo, tiểu buốt do viêm nhiễm hệ thống bài tiết: Lấy nưởc mía, ngó sen tươi mỗi thứ 60g, mỗi ngày uống 2 lần.

– Miệng nhiệt lưỡi khô: Dùng hỗn hợp nưốc mía và nưốc gừng tươi uống từ từ.

– Viêm dạ dày mạn tính: Nước mía, rượu vang mỗi thứ một cốc, trộn đều, uống ngày 2 lần vào buổi sáng và tối.

– Đại tiện táo bón: Nước mía, mật ong mỗi thứ một cốc, trộn đều. Uống ngày 2 lần vào buổi sáng và tối khi bụng trống.

– Nội nhiệt miệng khô, nôn mửa, ho, viêm họng, chứng miệng khô nóng ỏ ngưòi già sau khi sốt: Nấu cháo bằng gạo nếp, khi chúi thì cho nước mía vào khuấy đều để uống.

– Viêm da: vỏ mía tím nưống thành tro, nghiền vụn, trộn vối dầu vừng để bôi.

– Miệng khát vào mùa nóng, biểu hiện là ngưòi nóng, khát nước, ra nhiều mồ hôi, miệng khô, tiểu vàng: 3 ó

Dùng mía tươi lượng vừa, gọt bỏ vỏ, nhai ăn nhiều lần trong ngày.

– Viêm amiđan, viêm họng cấp và mạn tính: Củ cải trắng và mía rửa sạch, ép lấy nước, mỗi lần dùng nưốc mía 10ml, nước củ cải 20ml trộn lẫn, thêm vào nước đá lượng vừa để uống, ngày 3 lần, dùng liên tục 3 – 5 ngày. Hoặc dùng mía, củ năng, rễ cỏ tranh mỗi thứ lượng vừa phải, nấu nưóc uống thay trà, dùng nhiều lần trong ngày.

– Sốt cao, mất nước, miệng khô: Nước mía 1 – 2 cốc, ngày uông ba lần.

– Tiểu ngắn gắt đau (bàng quang thấp nhiệt): Mía 500g, lá mã đề tươi 50g, nấu nưóc uống thay trà, dùng nhiều lần trong ngày.

– Nôn do thai nghén: Nước mía 1 cốc, nước gừng tươi một ít, trộn lẫn để uống, ngày 1 lần.

– Phù nhẹ do thai nghén: Mía 500g, nấu nước uống thay trà, dùng nhiều lần trong ngày.

2. Cây mướp đắng

a. Thành phần và tác dụng

Các nhà khoa học đã phát hiện trong cây mướp đắng có một loại protein hoạt tính, có khả năng phòng ngừa ung thư rất hiệu quả. Loại protein này kích thích hệ miễn dịch, loại trừ độc tô” trong cơ thể. Theo Đông y, cây mướp đắng tính hàn, vị đắng, có công dụng dưỡng huyết, bổ gan, thanh nhiệt, sáng mắt, giải độc, dùng trị
các chứng bệnh nhiệt, trúng nắng, kiết lỵ, u nhọt, đau mắt đỏ do nhiệt. *

b. Bài thuốc phối hợp

– Mụn nhọt, rôm sảy: Dây mướp đắng đun sôi để nguội dùng để tắm sẽ hết rôm sẩy và mụn nhọt.

– Hạ nhiệt, sáng mắt, giải độc: Quả mướp đắng một lượng vừa đủ, phơi hoặc sấy khô, mỗi ngày dùng 15g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 15-20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.

– Tiểu đường: Lấy lá mưốp đắng đun lấy nưốc uống, nưóc này có tác dụng hạ nhiệt và rất tốt cho những ngưòi bị bệnh tiểu đường.

Ngoài ra, quả mướp đắng còn có thể chế biến thành các món ăn ngon, hấp dẫn và bổ dưõng như: Mướp đắng nhồi nhân đậu phụ vói mộc nhĩ đen, mưốp đắng xào. Những món ăn này có tác dụng tăng cường sức khoẻ và đặc biệt rất tốt cho những người mắc bệnh tiểu đưòng.

Xem thêm thiết kế logo ngân hàng

3. Cây sả

a. Thành phần và tác dụng

Sả được trồng khá phổ biến, nhất là trong các vưòn thuốc gia đình và trạm y tế xã, từ đồng bằng đến miền núi.
Trong thực phẩm, sả là một gia vị quen thuộc được dùng ăn sông hoặc tẩm ưốp chọ thơm các món ăn được chế biến từ thịt lợn, thịt chó. Trong y học, sả có hai tác dụng: phòng và chữa bệnh.

về phòng bệnh, nhân dân miền sơn cước thường lấy nõn sả muối dưa ăn để phòng ngừa sơn lam trướng khí, sốt rét ngã nước. Phụ nữ lấy lá sả nấu nước gội đầu làm thơm, sạch gàu, trơn tóc, tránh những bệnh về tóc và da đầu. Nhân dân trồng cây sả quanh nhà ngoài vườn, xung quanh nhà vệ sinh để xua đuổi ruồi, muỗi, bọ chét vừa làm sạch môi trường, vừa có tác dụng phòng bệnh. Ngoài ra, tinh dầu sả còn khử mùi hôi trong công tác vệ sinh.

Về chữa bệnh, trong Đông y, sả được dùng vối tên thuốíc là hương mao hay hương thảo. Dược liệu có vị the, cay, mùi thơm, tính ấm, có tác dụng làm ra mồ hôi, sát khuẩn, chông viêm, hạ khí, thông tiểu, tiêu đờm.

b. Bài thuốc phối hơp

– Chữa bụng trưóng, chân tay gầy gò: Lá sả 12g; vỏ bưởi, hồi hương, trạch tả, mộc thông, cỏ bấc, mỗi vị lOg; quế 5g; bồ hóng, diêm tiêu, mỗi vị 2g; xạ hương 0,05g. Tất cả sắc cách thuỷ vói 200ml nưốc trong 15 – 30 phút, rồi uống làm hai lần trong ngày. Kiêng ăn cơm nếp và muối mặn. Nên ăn mía trưốc khi uống thuốc.

– Thuốc xông giải cảm: Lá sả, lá bưỏi, lá chanh, cúc tần, hương nhu hoặc lá bạch đàn (có thể thêm tía tô, bạc hà, kinh giói), mỗi thứ 50g, cho vào nồi, đậy kín, đun sôi trong 5 – 10 phút. Lấy ra, mở vung, trùm chăn xông hơi cho ra mồ hôi, lau khô, rồi uống một bát nưốc thuốc, đắp chăn, nằm nghỉ.

– Chữa phù nề chân, tiểu ít, thấp thũng: Lá sả lOOg, rễ cỏ xước, rễ cỏ tranh hoặc bông mã đề, mỗi thứ 50g. Tất cả rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm hai lần trong ngày. Dùng 3 – 4 ngày.

– Chữa tiêu chảy: Rễ sả lOg; củ gấu, vỏ rụt, mỗi vị 8g; vỏ quýt, hậu phác, mỗi vị 6g; sắc uống. Hoặc rễ sả lOg, búp ổi 8g, củ riềng già 8g, thái nhỏ, sao qua, sắc đặc uống.

– Đau dạ dày – tá tràng: Rễ sả sao lOg; cám gạo rang cháy lOg; hương phụ sao 8g; hậu phác tẩm nước gừng, sao 6g; thạch xương bồ, củ riềng nưóng, mỗi vị 4g; dạ dày lợn sấy khô giòn 1 cái. Tất cả tán nhỏ, rây bột mịn, ngày uống 12g vối nưóc ấm.

– Chữa ho: Rễ sả, trần bì, sinh khương, tô tử, mỗi vị 250g (4 vị này giã nát, ngâm rượu 40° vừa đủ để được 200ml); bách bộ bỏ lõi, thái nhỏ, sao khô 500g; mạch môn bỏ lõi 300g; tang bạch bì tẩm mật, sao vàng 200g (3 vị thuốc này sắc và cô đặc lại thành 300ml cao lỏng). Trộn lẫn cao lỏng và rượu thuốc. Ngày uống 2 – 3 lần, mỗi lần lOml.

Dùng ngoài, rễ sả thái nhỏ, phơi khô, tán bột trộn vói phèn phi rồi bôi để chữa loét lợi, hôi nách.

Leave A Reply

Your email address will not be published.